"மன்ஸில்" என்று அழைக்கப்படும் இந்த "குணப்படுத்தும் மற்றும் பாதுகாப்பு வழங்கக் கூடிய வசனங்கள்", புனித குர்ஆனின் பல்வேறு அத்தியாயங்களில் இருந்து தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட குறிப்பிட்ட வசனங்களைக் கொண்டதாகும். இந்த வசனங்கள் சூனியம் மற்றும் கண் திருஷ்டியின் தாக்கங்களிலிருந்து பாதுகாப்பதோடு அவற்றின் விளைவுகளையும் நீக்குகின்றன; ஷைத்தான்களுக்கு எதிராக ஒரு பலத்த கோட்டையாக விளங்குகின்றன; மேலும் திருடர்கள் மற்றும் தீங்கு விளைவிக்கும் விலங்குகளிடமிருந்தும் பாதுகாப்பு அளிக்கின்றன.
The compilation is widely known through Shaykh al-Hadith Maulana Muhammad Zakariyya Kandhlawi who compiled it into a formalized booklet.
இத் தொகுப்பு, ஷைகுல் ஹதீஸ் மௌலானா முஹம்மத் ஜகரிய்யா காந்தலவி அவர்களால் முறையாக ஒரு சிறு நூலாகத் தொகுக்கப்பட்டதன் மூலம் பரவலாக அறியப்படுகிறது.
■ Evidences and Scholar Footprints
■ ஆதாரங்களும் அறிஞர்களின் பங்களிப்புகளும்
The practice of grouping these specific verses as an antidote is rooted in historical Ruqyah (spiritual healing) methods documented by prominent scholars long before Maulana Zakariyya.
இந்தக் குறிப்பிட்ட வசனங்களை ஒன்றாகத் தொகுத்து நிவாரணம் அளிக்கும் வழிமுறையாகப் பயன்படுத்தும் நடைமுறை, மௌலானா ஜகரிய்யா அவர்களுக்கு நீண்ட காலத்திற்கு முன்பே புகழ்பெற்ற அறிஞர்களால் பதிவு செய்யப்பட்ட வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க ருக்யா (ஆன்மீக சிகிச்சை) முறைகளில் வேரூன்றியுள்ளது.
● Shah Waliullah Dehlawi (Al-Qawl al-Jameel)
It is said that:
• The primary baseline authorization for this specific structure comes from the master Islamic scholar Shah Waliullah Dehlawi (1703–1762 CE).
• In his authoritative treatise on spiritual remedies and Sufi practices, Al-Qawl al-Jameel, he explicitly documents these verses.
• He notes that these verses eliminate the effects of sorcery, provide a sturdy fortress against shayateen (devils), and ward off thieves and harmful beasts.
● ஷாஹ் வலியுல்லாஹ் திஹ்லவி (அல் கௌலுல் ஜமீல்)
இவ்வாறு கூறப்படுகிறது:
• இந்தக் குறிப்பிட்ட அமைப்பில் வசனங்களைத் தொகுத்துப் பயன்படுத்துவதற்கான அடிப்படை ஆதாரம், தலைசிறந்த இஸ்லாமிய அறிஞரான ஷாஹ் வலியுல்லாஹ் திஹ்லவி (1703–1762 கி.பி.) அவர்களிடமிருந்து வருகிறது.
• ஆன்மீக சிகிச்சைகள் மற்றும் சூஃபி நடைமுறைகள் குறித்த அவருடைய அதிகாரப்பூர்வ நூலான அல் கௌலுல் ஜமீலில், இந்த வசனங்கள் வெளிப்படையாகப் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளன.
• இந்த வசனங்கள் சூனியத்தின் தாக்கங்களை நீக்குகின்றன; சைத்தான்களிற்கு எதிராக வலுவான அரணாக அமைகின்றன; மேலும் திருடர்களையும் தீங்கு விளைவிக்கும் மிருகங்களையும் தடுக்கின்றன என்று அவர் குறிப்பிடுகிறார்.
● General Hadith Principles on Ruqyah
From a primary source perspective, the individual components of the Manzil are supported heavily by the Sunnah. The Prophet ﷺ authenticated the recitation of specific chapters for protection:
• Surah Al-Fatihah:
Described in Sahih al-Bukhari as a foundational Ruqyah when a companion used it to heal a tribal chief from a scorpion sting.
• Ayat al-Kursi (2:255):
Validated in Sahih al-Bukhari (the narration of Abu Hurayrah) as a nightly protection that prevents any devil from approaching until morning.
• The Last Verses of Surah Al-Baqarah (2:284-286):
The Prophet ﷺ stated, "Whoever recites the last two verses of Surah Al-Baqarah at night, it will suffice him" (Sahih al-Bukhari).
• The Mu'awwidhatayn (Surah Al-Falaq & Surah Al-Nas):
Specifically revealed to dismantle the complex black magic targeted at the Prophet ﷺ himself by Labid ibnul A'sam.
● ருக்யா தொடர்பான பொதுவான ஹதீஸ் ஆதாரங்கள்
முதன்மை ஆதாரங்களின் அடிப்படையில் பார்க்கும்போது, மன்ஸிலின் தனித்தனி பகுதிகள் ஸுன்னாவில் வலுவாக ஆதரிக்கப்படுகின்றன. பாதுகாப்பிற்காக சில குறிப்பிட்ட சூராக்களை ஓதுவதை நபி ﷺ அங்கீகரித்துள்ளார்கள்.
• ஸூரத்துல் ஃபாத்திஹா:
ஸஹீஹுல் புகாரியில், ஒரு ஸஹாபி தேள் கடியால் பாதிக்கப்பட்ட ஒரு கோத்திரத் தலைவரை குணப் படுத்துவதற்காக இதை ஓதியபோது, அது அடிப்படையான ருக்யாவாக விவரிக்கப்பட்டுள்ளது.
• ஆயத்துல் குர்ஸி (2:255):
ஸஹீஹுல் புகாரியில் (அபூ ஹுரைரா رضي الله عنه அவர்களின் அறிவிப்பில்), இதை இரவில் ஓதுபவரை காலை வரை எந்த ஷைத்தானும் நெருங்க முடியாது என உறுதிப்படுத்தப்பட்டுள்ளது.
• ஸூரத்துல் பகராவின் இறுதி வசனங்கள் (2:284–286):
நபி ﷺ கூறினார்கள்: “யார் இரவில் ஸூரத்துல் பகராவின் கடைசி இரண்டு வசனங்களை ஓதுகிறாரோ, அவை அவருக்குப் போதுமானதாக இருக்கும்.” (ஸஹீஹுல் புகாரி)
• அல்-முஅவ்விததைன் (ஸூரத்துல் ஃபலக் மற்றும் ஸூரத்துன் நாஸ்):
லபீத் இப்னுல் அஃஸம் நபி ﷺ அவர்களை இலக்காகக் கொண்டு செய்த சிக்கலான சூனியத்தை நீக்குவதற்காக இவ்விரு சூராக்களும் குறிப்பாக அருளப்பெற்றன.
● Family Tradition and Modern Booklet Form
Maulana Muhammad Zakariyya mentions in his introduction that these verses were heavily practiced as an everyday domestic litany (wazifa) by the elders of his family. To ensure that children could easily read them and that laypeople didn't have to keep flipping through the entire Quran to find the specific protection verses, he organized them into a single, cohesive booklet layout.
● குடும்ப மரபும் நவீன சிறுநூல் வடிவமும்
மௌலானா முஹம்மத் ஸகரிய்யா அவர்கள் தமது முன்னுரையில், இந்த வசனங்கள் அவருடைய குடும்பத்தின் மூத்தோர்களால் அன்றாட வீட்டுப் வழீஃபாவாக அதிகமாகக் கடைப்பிடிக்கப்பட்டதாகக் குறிப்பிடுகிறார். குழந்தைகள் இவற்றை எளிதாக ஓதுவதற்கும், பொதுமக்கள் பாதுகாப்பு வசனங்களைத் தேடி முழுக் குர்ஆனை அடிக்கடி புரட்ட வேண்டிய அவசியம் இல்லாமல் இருப்பதற்கும், அவர் அவற்றை ஒரே ஒழுங்கமைக்கப்பட்ட சிறுநூல் வடிவத்தில் தொகுத்தார்.
Reciting these exact verses is completely permissible and highly recommended under the general category of Ruqyah Shari'ah (using the Word of Allah for healing).
இந்த குறிப்பிட்ட வசனங்களை ஓதுவது முற்றிலும் அனுமதிக்கப்பட்டதும், அல்லாஹ்வின் வார்த்தைகளின் மூலம் நிவாரணத்தையும் பாதுகாப்பையும் நாடும் ஷரீஅத் அடிப்படையிலான ருக்யாவின் பொதுப் பிரிவின் கீழ் மிகவும் பரிந்துரைக்கப்பட்டதுமாகும்.
■ The Foundational Hadith (The Source of the Verses)
■ அடிப்படை ஹதீஸ் (இந்த வசனங்களின் மூல ஆதாரம்)
The core structure of the Manzil is derived from the following hadith:
மன்ஸிலின் மைய அமைப்பு பின்வரும் ஹதீஸிலிருந்து பெறப்பட்டது:
Ubayy bin Ka'b reported:
"I was with the Prophet ﷺ when a Bedouin came and said, 'O Prophet of Allah, I have a brother who is suffering from an illness.' He said, 'What is his illness?' He replied, 'He has lamam (a form of possession or affliction).' The Prophet ﷺ said, 'Bring him to me.'
So he brought him, and the Prophet ﷺ seated him before him and recited ruqyah over him with
Surah Al-Fatihah,
the first four verses of Surah Al-Baqarah,
these two verses: 'And your God is One God' (2:163),
Ayat al-Kursi,
the last three verses of Surah Al-Baqarah,
the verse from Surah Aali 'Imran: 'Allah bears witness that there is no deity except Him' (3:18),
the verse from Surah Al-A'raf: 'Indeed, your Lord is Allah, who created the heavens and the earth' (7:54),
the end of Surah Al-Mu'minun: 'So exalted is Allah, the Sovereign, the Truth' (23:116),
the verse from Surah Al-Jinn: 'And exalted is the majesty of our Lord; He has not taken a wife or a son' (72:3),
the first ten verses of Surah As-Saffat,
the last three verses of Surah Al-Hashr,
Surah Al-Ikhlas,
Surah Al-Falaq, and
Surah An-Nas.
Then the man stood up as though he had never suffered from any illness at all."
● Recorded by:
• Al-Hakim in Al-Mustadrak 'ala al-Sahihayn (8489) and said:
"The two Sheikhs (Al-Bukhari and Muslim), may Allah be pleased with them, relied on all the narrators of this hadith from first to last, except for Abi Janab al-Kalbi. The hadith is preserved and authentic, though they did not record it."
• Ibn Majah (3549)
• Abdullah ibn Ahmad in Zawa'id al-Musnad (21174)
• Al-Tabarani in Al-Du'a (1080)
• Abu Ya'la (1594)
• Ibn al-Sunni in Amal al-Yawm wa al-Laylah (632)
• Ibn al-A'rabi in Al-Mu'jam (584)
• Al-Bayhaqi in Al-Da'awat al-Kabir (595) with slight variations in wording.
உபய் இப்னு கஅப் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் நபி ﷺ அவர்களிடம் இருந்தபோது ஒரு கிராமவாசி வந்து, “அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு ஒரு சகோதரர் இருக்கிறார்; அவருக்கு ஒரு நோய் உள்ளது” என்றார்.
நபி ﷺ, “அவருக்கு என்ன நோய்?” என்று கேட்டார்கள்.
அவர், “அவருக்கு லமம் (மனநோய் போன்ற ஒரு பாதிப்பு) உள்ளது” என்றார்.
நபி ﷺ, “அவரை என்னிடம் கொண்டு வாருங்கள்” என்றார்கள்.
அவர் அவரை அழைத்து வந்தார். நபி ﷺ அவரைத் தமது முன்னால் அமர வைத்துவிட்டு பின்வரும் வசனங்களைக் கொண்டு ருக்யா செய்தார்கள்:
• ஸூரத்துல் ஃபாதிஹா
• ஸூரத்துல் பகராவின் முதல் நான்கு வசனங்கள்
• “உங்களுடைய இறைவன் ஒரே இறைவனே” (2:163)
• ஆயத்துல் குர்ஸி
• ஸூரத்துல் பகராவின் இறுதி மூன்று வசனங்கள்
• ஸூரத்து ஆலி இம்ரானில்: “அல்லாஹ் சாட்சி கூறுகிறான்; அவனைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் யாருமில்லை” (3:18)
• ஸூரத்துல் அஃராஃபில்: “உங்களுடைய இறைவன் அல்லாஹ்வே; அவன்தான் வானங்களையும் பூமியையும் படைத்தான்” (7:54)
• ஸூரத்துல் முஃமினூனின் இறுதி வசனங்கள்: “உண்மையான அரசனாகிய அல்லாஹ் மிக உயர்ந்தவன்” (23:116)
• ஸூரத்துல் ஜின்னில்: “எங்கள் இறைவனின் மகிமை மிக உயர்ந்தது; அவன் மனைவியையோ பிள்ளையையோ எடுத்துக் கொள்ளவில்லை” (72:3)
• ஸூரத்துஸ் ஸாஃப்பாத் முதல் பத்து வசனங்கள்
• ஸூரத்துல் ஹஷ்ரின் இறுதி மூன்று வசனங்கள்
• ஸூரத்துல் இக்லாஸ்
• முஅவ்விததைன் (ஸூரத்துல் ஃபலக் மற்றும் ஸூரத்துன் நாஸ்)
அதன் பின்னர் அந்த மனிதர், தமக்கு எந்த நோயும் இருந்ததே இல்லை என்பது போல் எழுந்து நின்றார்.
● ஆதார நூற்கள்:
• அல்-ஹாகிம் அல்-முஸ்தத்ரக் அலஸ் ஸஹீஹைனில் (8489) இதை அறிவித்துள்ளார்.
அவர் கூறுகிறார்: "இமாம் அல்-புகாரி மற்றும் முஸ்லிம் ஆகிய இருவரும் அபூ ஜனாப் அல்-கல்பியைத் தவிர இந்த ஹதீஸின் அனைத்து அறிவிப்பாளர்களையும் ஆதாரமாக எடுத்துள்ளனர். மேலும், இந்த ஹதீஸ் محفوظ (பாதுகாக்கப்பட்ட) மற்றும் صحيح (சரியானது) ஆகும். ஆனால் இருவரும் தங்கள் நூல்களில் இதை பதிவு செய்யவில்லை."
• இப்னு மாஜா (3549)
• அப்துல்லாஹ் இப்னு அஹ்மத் அவர்களின் ஸவாயிதுல் முஸ்னத் (21174)
• அல்-தபரானி அவர்களின் அத்-துஆ (1080)
• அபூ யஅலா (1594)
• இப்னுஸ்-ஸுன்னி அவர்களின் அமலுல் யவ்மி வல்-லைலா (632)
• இப்னுல்-அஃராபி அவர்களின் அல்-முஃஜம் (584)
• அல்-பைஹகி அவர்களின் அத்-தஅவாத்துல் கபீர் (595) ஆகிய நூல்களில் சிறிய சொல் வேறுபாடுகளுடன் அறிவிக்கப் பட்டுள்ளது.
عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ رضي الله عنه قَالَ
كُنتُ عِندَ النَّبيِّ ﷺ فجاء أعرابيٌّ، فقال: يا نبيَّ اللهِ، إنَّ لي أخًا وبه وجَعٌ، قال: وما وَجَعُه؟ قال: به لَمَمٌ، قال: فأْتِني به، فأتاهُ به فوضَعَه بيْن يَدَيه، فعوَّذَه النَّبيُّ ﷺ
بفاتحةِ الكتابِ
وأربعِ آياتٍ مِن سُورةِ البقرةِ
وهاتينِ الآيتينِ: ﴿وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ واحِدٌ﴾ [البقرة: ١٦٣]
وآيةِ الكُرْسيِّ
وثلاثِ آياتٍ مِن آخِرِ سُورةِ البقَرةِ
وآيةٍ مِن آلِ عِمرانَ: ﴿شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلَهَ إِلّا هُوَ﴾ [آل عمران: ١٨]
وآيةِ الأعرافِ: ﴿إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ والْأَرْضَ﴾ [الأعراف: ٥٤]
وآخِرِ سُورةِ المُؤمنينَ: ﴿فَتَعالى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ﴾ [المؤمنون: ١١٦]
وآيةٍ مِن سُورةِ الجنِّ: ﴿وَأَنَّهُ تَعالى جَدُّ رَبِّنا ما اتَّخَذَ صاحِبَةً وَلا وَلَدًا﴾ [الجن: ٣]
وعَشرِ آياتٍ مِن أوَّلِ الصّافّاتِ
وثلاثِ آياتٍ مِن آخِرِ سُورةِ الحشرِ
و﴿قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ﴾
والمعوِّذَتَينِ
فقام الرَّجلُ كأنَّه لم يَشْكُ شَيئًا قطُّ
أخرجه
الحاكم في المستدرك على الصحيحين (٨٤٨٩) وقال: احتج الشيخان رضي الله عنهما برواة هذا الحديث كلهم عن آخرهم غير أبي جناب الكلبي والحديث محفوظ صحيح، ولم يخرجاه
وابن ماجه (٣٥٤٩)
وعبدالله بن أحمد في ((زوائد المسند)) (٢١١٧٤)
والطبراني في ((الدعاء)) (١٠٨٠)
وأبو يعلى (١٥٩٤)
وابن السني في ((عمل اليوم والليلة)) (٦٣٢)
وابن الأعرابي في ((المعجم)) (٥٨٤)
والبيهقي في ((الدعوات الكبير)) (٥٩٥) باختلاف يسير
■ Contents of "Manzil"
• Surah Al-Fatihah (Chapter 1): Verses 1 to 7
• Surah Al-Baqarah (Chapter 2): Verses 1 to 5, Verse 163, Verse 255 (Ayat al-Kursi), Verses 256 to 257, and Verses 284 to 286
• Surah Al-Imran (Chapter 3): Verse 18, and Verses 26 to 27
• Surah Al-A'raf (Chapter 7): Verses 54 to 56
• Surah Al-Isra (Chapter 17): Verses 110 to 111
• Surah Al-Mu'minun (Chapter 23): Verses 115 to 118
• Surah As-Saffat (Chapter 37): Verses 1 to 11
• Surah Al-Ar-Rahman (Chapter 55): Verses 33 to 40
• Surah Al-Hashr (Chapter 59): Verses 21 to 24
• Surah Al-Jinn (Chapter 72): Verses 1 to 4
• Surah Al-Kafirun (Chapter 109): Verses 1 to 6
• Surah Al-Ikhlas (Chapter 112): Verses 1 to 4
• Surah Al-Falaq (Chapter 113): Verses 1 to 5
• Surah Al-Nas (Chapter 114): Verses 1 to 6
{total 79 verses}
■ What the Manzil includes and its evidences from this hadith:
مَا يَشْتَمِلُ عَلَيْهِ الْمَنْزِلُ وَأَدِلَّتُهُ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ
سُورة الفاتحة (1: 1-7) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
سُورة البقرة (2: 1-4) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
سُورة البقرة (2: 5)
وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ واحِدٌ (2:163) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
آيةِ الكُرْسيِّ (2:255) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
لَاۤ إِكۡرَاهَ فِی ٱلدِّینِ (2:256)
ٱللَّهُ وَلِیُّ ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ (2:257)
لِّلَّهِ مَا فِی ٱلسَّمَـٰوَ ٰتِ (2:284) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ (2:285) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
لَا یُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا (2:286) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
شَهِدَ ٱللَّهُ أَنَّهُۥ (3:18) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
قُلِ ٱللَّهُمَّ مَـٰلِكَ ٱلۡمُلۡكِ (3:26)
تُولِجُ ٱلَّیۡلَ فِی ٱلنَّهَارِ (3:27)
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِی (7:54) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
ٱدۡعُوا۟ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعࣰا (7:55)
وَلَا تُفۡسِدُوا۟ فِی ٱلۡأَرۡضِ (7:56)
قُلِ ٱدۡعُوا۟ ٱللَّهَ (17:110)
وَقُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِی (17:111)
أَفَحَسِبۡتُمۡ أَنَّمَا (23:115)
فَتَعَـٰلَى ٱللَّهُ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡحَقُّۖ (23:116) (الحاكم/ الفتوحات)
وَمَن یَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ (23:117) (ابن ماجه/ مصباح)
وَقُل رَّبِّ ٱغۡفِرۡ وَٱرۡحَمۡ (23:118)
وَٱلصَّـٰۤفَّـٰتِ صَفࣰّا (37: 1-10) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ (37: 11)
یَـٰمَعۡشَرَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ (55: 33-40)
لَوۡ أَنزَلۡنَا هَـٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ (59:21)
هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِی لَاۤ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَۖ عَـٰلِمُ (59: 22-24) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
قُلۡ أُوحِیَ إِلَیَّ أَنَّهُ ٱسۡتَمَعَ (72:1)
یَهۡدِیۤ إِلَى ٱلرُّشۡدِ (72:2)
وَأَنَّهُۥ تَعَـٰلَىٰ جَدُّ رَبِّنَا (72:3) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
وَأَنَّهُۥ كَانَ یَقُولُ سَفِیهُنَا (72:4)
قُلۡ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلۡكَـٰفِرُونَ (109: 1-6)
قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ (112: 1-4) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلۡفَلَقِ (113: 1-5) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ (114: 1-6) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
المَجْمُوع في منزل: 79 آيات
□ الحاكم ، المستدرك على الصحيحين
□ الألباني، ضعيف ابن ماجه
□ البوصيري، مصباح الزجاجة
□ ابن حجر العسقلاني، الفتوحات الربانية
مَا لَا يَشْتَمِلُ عَلَيْهِ الْمَنْزِلُ
إِنَّ فِی خَلۡقِ ٱلسَّمَـٰوَ ٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَـٰفِ ٱلَّیۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱلۡفُلۡكِ ٱلَّتِی تَجۡرِی (2:164) (الفتوحات)
أحاديثٌ أُخْرَى
كنتُ جالِسًا عندَ النَّبيِّ ﷺ إذ جاءَهُ أعرابيٌّ، فقالَ: إنَّ لي أخًا وجِعًا، قالَ: ما وجعُ أخيكَ؟ قالَ: لَممٌ، قالَ: اذهب فأتني بِهِ. قالَ: فذَهَبَ فجاءَ بِهِ، فأجلسَهُ بينَ يديهِ، فسَمِعْتُهُ عوَّذَهُ بفاتحةِ الكتابِ، وأربعِ آياتٍ من أوَّلِ البقرةِ، وآيتينِ من وسطِها، (وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ واحِدٌ)، وآيةِ الكرسيِّ، وثلاثِ آياتٍ مِن خاتمتِها، وآيةٍ من آلِ عِمرانَ أحسبُهُ قالَ: شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلَهَ إِلّا هُوَ وآيةٍ منَ الأعرافِ: إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ الآيةَ، وآيةٍ منَ المؤمنينَ، وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لا بُرْهانَ لَهُ بِهِ، وآيةٍ منَ الجنِّ، (وَأَنَّهُ تَعالى جَدُّ رَبِّنا ما اتَّخَذَ صاحِبَةً وَلا وَلَدًا)، وعشرِ آياتٍ من أوَّلِ الصّافّاتِ، وثلاثِ آياتٍ من آخرِ الحشرِ، وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، والمعوِّذتينِ، فقامَ الأعرابيُّ، قد برأَ ليسَ بِهِ بأسٌ
الألباني، ضعيف ابن ماجه (٧١٥) • منكر • أخرجه ابن ماجه (٣٥٤٩)، وابن الأعرابي في ((المعجم)) (٥٨٤)، والطبراني في ((الدعاء)) (١٠٨٠) جميعهم بلفظه
جاء رجلٌ إلى النبيِّ ﷺ فقال إنَّ أخي وَجِعٌ قال ما وَجَعُ أخيك قال به لَمَمٌ قال فابعثْ إلي به قال فجاءه فجلس بينَ يدَيه قال فقرأ عليه رسولُ اللهِ ﷺ فاتحةَ الكتابِ وأربعَ آياتٍ من أولِ سورةِ البقرةِ وآيةً من وسطِها وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ واحِدٌ لا إِلَهَ إِلّا هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ والْأَرْضِ حتى فرغ من الآيةِ فذكر الحديثَ بنحوِه وقال عشرَ آياتٍ من سورةِ الصفِّ ولم يقلْ من أولِها وقال وثلاثَ آياتٍ من آخرِ سورةِ الحشرِ
أبي جناب الكلبي
الهيثمي، مجمع الزوائد (٥/١١٨) • فيه من لم يسم وأبو جناب وهو ضعيف لتدليسه ووثقه ابن حبان • أخرجه أبو يعلى (١٥٩٤)، وابن السني في ((عمل اليوم والليلة)) (٦٣٢)
كنتُ جالسًا عندَ النَّبيِّ ﷺ إذ جاءَهُ أعرابيٌّ فقالَ: إنَّ لي أخًا وجِعًا، قالَ: ما وجعُ أخيكَ؟ قالَ: بِهِ لَممٌ، قالَ: اذهَب فأتِني بِهِ. قالَ: فذَهَبَ فجاءَ بِهِ، فأجلسَهُ بينَ يديهِ، فسَمِعْتُهُ عوَّذَهُ بفاتحةِ الكتابِ، وأربعِ آياتٍ من أوَّلِ البقرةِ، وآيتينِ من وسطِها، وَإِلَهُكُمْ إلَهٌ واحِدٌ وآيةِ الكرسيِّ، وثلاثِ آياتٍ مِن خاتمتِها، وآيةٍ من آلِ عمرانَ أحسبُهُ قالَ: شَهِدَ اللَّهُ أنَّهُ لا إلَهَ إلّا هُوَ وآيةٍ منَ الأعرافِ: إنَّ ربَّكمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ الآيةَ، وآيةٍ منَ المؤمنينَ، وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لا بُرْهانَ لَهُ بِهِ وآيةٍ منَ الجنِّ، وَأَنَّهُ تَعالى جَدُّ رَبِّنا ما اتَّخَذَ صاحِبَةً وَلا وَلَدًا وعشرِ آياتٍ من أوَّلِ الصّافّاتِ، وثلاثِ آياتٍ من آخرِ الحشرِ، وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، والمعوِّذتينِ، فقامَ الأعرابيُّ، قد برأَ ليسَ بِهِ بأسٌ
البوصيري، مصباح الزجاجة (٤/٨٠) • [في] إسناده أبو جناب الكلبي وهو ضعيف ومدلس • أخرجه ابن ماجه (٣٥٤٩)، وابن الأعرابي في ((المعجم)) (٥٨٤)، والطبراني في ((الدعاء)) (١٠٨٠) جميعهم بلفظه
جاء رجُلٌ إلى النبيِّ ﷺ فقال: إنَّ أخي وجِعٌ. فقال: وما وجَعُ أخيكَ؟ قال: به لَمَمٌ. قال: فابعَثْ به إليَّ، فجلَسَ بينَ يدَيْه، فقرَأَ عليه النبيُّ ﷺ فاتحةَ الكتابِ، وأربعَ آياتٍ مِن أوَّلِ سورةِ البقرةِ، وآيتَينِ مِن وسَطِها: ﴿وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ واحِدٌ لا إِلَهَ إِلّا هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ (١٦٣) إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَواتِ والْأَرْضِ...﴾ [البقرة: ١٦٣-١٦٤]، حتى فرَغَ مِن الآيةِ، وآيةَ الكُرسيِّ، وثلاثَ آياتٍ مِن آخِرِ سورةِ البقرةِ، وآيةً مِن أوَّلِ سورةِ آلَ عِمرانَ، و﴿شَهِدَ اللهُ أَنَّهُ لا إِلَهَ إِلّا هُوَ ..﴾ [آل عمران: ١٨] إلى آخِرِ الآيةِ، وآيةً مِن سورةِ الأعرافِ: ﴿إِنَّ رَبَّكُمُ اللهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَواتِ والْأَرْضَ...﴾ [الأعراف: ٥٤]، وآيةً مِن سورةِ المؤمنينَ: ﴿فَتَعالى اللهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ لا إِلَهَ إِلّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ﴾ [المؤمنون: ١١٦]، وآيةً مِن سورةِ الجنِّ: ﴿وَأَنَّهُ تَعالى جَدُّ رَبِّنا ما اتَّخَذَ صاحِبَةً وَلا وَلَدًا﴾ [الجن: ٣]، وعشْرَ آياتٍ مِن سورةِ الصافّاتِ مِن أوَّلِها، وثلاثًا مِن آخِرِ سورةِ الحشرِ، و: ﴿قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ...﴾ [سورة الإخلاص]، والمعوِّذتينِ
ابن حجر العسقلاني، الفتوحات الربانية (٤/٤٢) • غريب • أخرجه أبو يعلى (١٥٩٤)، وابن السني في ((عمل اليوم والليلة)) (٦٣٢)
قال ابن الجوزي في العلل المتناهية (٢/٨٨٢) • [فيه] أبو جناب اسمه يحيى بن أبي حية كان يحيى القطان يقول لا أستحل أن أروي عنه وقال الفلاس متروك الحديث وأما عبد الله بن عيسى فغاية في الضعف • أخرجه عبدالله بن أحمد في ((زوائد المسند)) (٢١١٧٤)، والحاكم (٨٤٨٩)، والبيهقي في ((الدعوات الكبير)) (٥٩٥) باختلاف يسير
الراوي أبو جناب الكلبي اسمه يحيى بن أبي حية
قال الهيثمي، مجمع الزوائد: فيه من لم يسم وأبو جناب وهو ضعيف لتدليسه ووثقه ابن حبان
قال البوصيري، مصباح الزجاجة: [في] إسناده أبو جناب الكلبي وهو ضعيف ومدلس
قال ابن الجوزي، العلل المتناهية: [فيه] أبو جناب اسمه يحيى بن أبي حية كان يحيى القطان يقول لا أستحل أن أروي عنه وقال الفلاس متروك الحديث وأما عبد الله بن عيسى فغاية في الضعف
جاء في تهذيب الكمال في أسماء الرجال (المزي - جمال الدين أبو الحجاج المزي)
عن يحيى بن أبي حية ، أبو جناب الكلبي الكوفي، واسم أبي حية حي
ذكره محمد بن سعد في الطبقة الخامسة من أهل الكوفة ، وقال : كان ضعيفا في الحديث
وقال علي ابن المديني : كان يحيى يعني : القطان يتكلم في أبي جناب ، وفي أبيه أبي حية
وقال البخاري : كان يحيى القطان يضعفه
وقال أبو حاتم : كان يحيى القطان يضعف أبا جناب الكلبي
وقال محمد بن يحيى الذهلي : سمعت يزيد بن هارون ، وذكر أبا جناب فقال : كان صدوقا ، ولكن كان يدلس
وقال الغلابي : قال أبو نعيم : لم يكن بأبي جناب بأس ، إلا أنه كان يدلس
وقال أحمد بن سليمان الرهاوي : سمعت أبا نعيم وذكر أبا جناب الكلبي ، فقال : ما كان به بأس ، إلا أنه كان يدلس ، وما سمعت منه شيئا إلا شيئا قال فيه : حدثنا
وقال عبد الله بن أحمد بن حنبل : سمعت أبي يقول : أبو جناب اسمه يحيى بن أبي حية . قال أبو نعيم : كان ثقة ، وكان يدلس قال أبي : أحاديثه أحاديث مناكير
وقال عبد الله بن أحمد بن إبراهيم الدورقي ، عن يحيى بن معين : ليس به بأس إلا أنه كان يدلس . قال يحيى : قال أبو نعيم : لم يكن بأبي جناب بأس إلا أنه كان يدلس .
وقال عباس الدوري ، عن يحيى بن معين : ليس به بأس
وقال عثمان بن سعيد الدارمي ، عن يحيى بن معين : صدوق .
قال عثمان بن سعيد : هو ضعيف
وقال أبو بكر بن أبي خيثمة ، والغلابي وإبراهيم بن عبد الله بن الجنيد ، عن يحيى بن معين : ضعيف
وقال محمد بن عبد الله بن نمير : صدوق ، كان صاحب تدليس ، أفسد حديثه بالتدليس ، كان يحدث بما لم يسمع
وقال العجلي : كوفي ضعيف الحديث ، يكتب حديثه ، وفيه ضعف
وقال أبو زرعة : صدوق ، غير أنه كان يدلس
وقال عبد الرحمن بن يوسف بن خراش : كان صدوقا ، وكان يدلس ، وفي حديثه نكرة
وقال عمرو بن علي : متروك الحديث
وقال إبراهيم بن يعقوب الجوزجاني : يضعف حديثه
وقال يعقوب بن سفيان : ضعيف ، وكان يدلس وقال عبد الرحمن بن أبي حاتم : سألت أبي عن أبي جناب الكلبي ، فقلت : هو أحب إليك أو يحيى البكاء ؟ فقال : لا هذا ولا هذا
فقام الرَّجلُ كأنَّه لم يَشْكُ شَيئًا قطُّ
أخرجه
الحاكم في المستدرك على الصحيحين (٨٤٨٩) وقال: احتج الشيخان رضي الله عنهما برواة هذا الحديث كلهم عن آخرهم غير أبي جناب الكلبي والحديث محفوظ صحيح، ولم يخرجاه
وابن ماجه (٣٥٤٩)
وعبدالله بن أحمد في ((زوائد المسند)) (٢١١٧٤)
والطبراني في ((الدعاء)) (١٠٨٠)
وأبو يعلى (١٥٩٤)
وابن السني في ((عمل اليوم والليلة)) (٦٣٢)
وابن الأعرابي في ((المعجم)) (٥٨٤)
والبيهقي في ((الدعوات الكبير)) (٥٩٥) باختلاف يسير
■ Contents of "Manzil"
• Surah Al-Fatihah (Chapter 1): Verses 1 to 7
• Surah Al-Baqarah (Chapter 2): Verses 1 to 5, Verse 163, Verse 255 (Ayat al-Kursi), Verses 256 to 257, and Verses 284 to 286
• Surah Al-Imran (Chapter 3): Verse 18, and Verses 26 to 27
• Surah Al-A'raf (Chapter 7): Verses 54 to 56
• Surah Al-Isra (Chapter 17): Verses 110 to 111
• Surah Al-Mu'minun (Chapter 23): Verses 115 to 118
• Surah As-Saffat (Chapter 37): Verses 1 to 11
• Surah Al-Ar-Rahman (Chapter 55): Verses 33 to 40
• Surah Al-Hashr (Chapter 59): Verses 21 to 24
• Surah Al-Jinn (Chapter 72): Verses 1 to 4
• Surah Al-Kafirun (Chapter 109): Verses 1 to 6
• Surah Al-Ikhlas (Chapter 112): Verses 1 to 4
• Surah Al-Falaq (Chapter 113): Verses 1 to 5
• Surah Al-Nas (Chapter 114): Verses 1 to 6
{total 79 verses}
■ What the Manzil includes and its evidences from this hadith:
مَا يَشْتَمِلُ عَلَيْهِ الْمَنْزِلُ وَأَدِلَّتُهُ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ
سُورة الفاتحة (1: 1-7) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
سُورة البقرة (2: 1-4) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
سُورة البقرة (2: 5)
وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ واحِدٌ (2:163) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
آيةِ الكُرْسيِّ (2:255) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
لَاۤ إِكۡرَاهَ فِی ٱلدِّینِ (2:256)
ٱللَّهُ وَلِیُّ ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ (2:257)
لِّلَّهِ مَا فِی ٱلسَّمَـٰوَ ٰتِ (2:284) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ (2:285) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
لَا یُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا (2:286) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
شَهِدَ ٱللَّهُ أَنَّهُۥ (3:18) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
قُلِ ٱللَّهُمَّ مَـٰلِكَ ٱلۡمُلۡكِ (3:26)
تُولِجُ ٱلَّیۡلَ فِی ٱلنَّهَارِ (3:27)
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِی (7:54) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
ٱدۡعُوا۟ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعࣰا (7:55)
وَلَا تُفۡسِدُوا۟ فِی ٱلۡأَرۡضِ (7:56)
قُلِ ٱدۡعُوا۟ ٱللَّهَ (17:110)
وَقُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِی (17:111)
أَفَحَسِبۡتُمۡ أَنَّمَا (23:115)
فَتَعَـٰلَى ٱللَّهُ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡحَقُّۖ (23:116) (الحاكم/ الفتوحات)
وَمَن یَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ (23:117) (ابن ماجه/ مصباح)
وَقُل رَّبِّ ٱغۡفِرۡ وَٱرۡحَمۡ (23:118)
وَٱلصَّـٰۤفَّـٰتِ صَفࣰّا (37: 1-10) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ (37: 11)
یَـٰمَعۡشَرَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ (55: 33-40)
لَوۡ أَنزَلۡنَا هَـٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ (59:21)
هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِی لَاۤ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَۖ عَـٰلِمُ (59: 22-24) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
قُلۡ أُوحِیَ إِلَیَّ أَنَّهُ ٱسۡتَمَعَ (72:1)
یَهۡدِیۤ إِلَى ٱلرُّشۡدِ (72:2)
وَأَنَّهُۥ تَعَـٰلَىٰ جَدُّ رَبِّنَا (72:3) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
وَأَنَّهُۥ كَانَ یَقُولُ سَفِیهُنَا (72:4)
قُلۡ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلۡكَـٰفِرُونَ (109: 1-6)
قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ (112: 1-4) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلۡفَلَقِ (113: 1-5) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ (114: 1-6) (الحاكم/ ابن ماجه/ مصباح/ الفتوحات)
المَجْمُوع في منزل: 79 آيات
□ الحاكم ، المستدرك على الصحيحين
□ الألباني، ضعيف ابن ماجه
□ البوصيري، مصباح الزجاجة
□ ابن حجر العسقلاني، الفتوحات الربانية
مَا لَا يَشْتَمِلُ عَلَيْهِ الْمَنْزِلُ
إِنَّ فِی خَلۡقِ ٱلسَّمَـٰوَ ٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَـٰفِ ٱلَّیۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱلۡفُلۡكِ ٱلَّتِی تَجۡرِی (2:164) (الفتوحات)
أحاديثٌ أُخْرَى
كنتُ جالِسًا عندَ النَّبيِّ ﷺ إذ جاءَهُ أعرابيٌّ، فقالَ: إنَّ لي أخًا وجِعًا، قالَ: ما وجعُ أخيكَ؟ قالَ: لَممٌ، قالَ: اذهب فأتني بِهِ. قالَ: فذَهَبَ فجاءَ بِهِ، فأجلسَهُ بينَ يديهِ، فسَمِعْتُهُ عوَّذَهُ بفاتحةِ الكتابِ، وأربعِ آياتٍ من أوَّلِ البقرةِ، وآيتينِ من وسطِها، (وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ واحِدٌ)، وآيةِ الكرسيِّ، وثلاثِ آياتٍ مِن خاتمتِها، وآيةٍ من آلِ عِمرانَ أحسبُهُ قالَ: شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلَهَ إِلّا هُوَ وآيةٍ منَ الأعرافِ: إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ الآيةَ، وآيةٍ منَ المؤمنينَ، وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لا بُرْهانَ لَهُ بِهِ، وآيةٍ منَ الجنِّ، (وَأَنَّهُ تَعالى جَدُّ رَبِّنا ما اتَّخَذَ صاحِبَةً وَلا وَلَدًا)، وعشرِ آياتٍ من أوَّلِ الصّافّاتِ، وثلاثِ آياتٍ من آخرِ الحشرِ، وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، والمعوِّذتينِ، فقامَ الأعرابيُّ، قد برأَ ليسَ بِهِ بأسٌ
الألباني، ضعيف ابن ماجه (٧١٥) • منكر • أخرجه ابن ماجه (٣٥٤٩)، وابن الأعرابي في ((المعجم)) (٥٨٤)، والطبراني في ((الدعاء)) (١٠٨٠) جميعهم بلفظه
جاء رجلٌ إلى النبيِّ ﷺ فقال إنَّ أخي وَجِعٌ قال ما وَجَعُ أخيك قال به لَمَمٌ قال فابعثْ إلي به قال فجاءه فجلس بينَ يدَيه قال فقرأ عليه رسولُ اللهِ ﷺ فاتحةَ الكتابِ وأربعَ آياتٍ من أولِ سورةِ البقرةِ وآيةً من وسطِها وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ واحِدٌ لا إِلَهَ إِلّا هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ والْأَرْضِ حتى فرغ من الآيةِ فذكر الحديثَ بنحوِه وقال عشرَ آياتٍ من سورةِ الصفِّ ولم يقلْ من أولِها وقال وثلاثَ آياتٍ من آخرِ سورةِ الحشرِ
أبي جناب الكلبي
الهيثمي، مجمع الزوائد (٥/١١٨) • فيه من لم يسم وأبو جناب وهو ضعيف لتدليسه ووثقه ابن حبان • أخرجه أبو يعلى (١٥٩٤)، وابن السني في ((عمل اليوم والليلة)) (٦٣٢)
كنتُ جالسًا عندَ النَّبيِّ ﷺ إذ جاءَهُ أعرابيٌّ فقالَ: إنَّ لي أخًا وجِعًا، قالَ: ما وجعُ أخيكَ؟ قالَ: بِهِ لَممٌ، قالَ: اذهَب فأتِني بِهِ. قالَ: فذَهَبَ فجاءَ بِهِ، فأجلسَهُ بينَ يديهِ، فسَمِعْتُهُ عوَّذَهُ بفاتحةِ الكتابِ، وأربعِ آياتٍ من أوَّلِ البقرةِ، وآيتينِ من وسطِها، وَإِلَهُكُمْ إلَهٌ واحِدٌ وآيةِ الكرسيِّ، وثلاثِ آياتٍ مِن خاتمتِها، وآيةٍ من آلِ عمرانَ أحسبُهُ قالَ: شَهِدَ اللَّهُ أنَّهُ لا إلَهَ إلّا هُوَ وآيةٍ منَ الأعرافِ: إنَّ ربَّكمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ الآيةَ، وآيةٍ منَ المؤمنينَ، وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لا بُرْهانَ لَهُ بِهِ وآيةٍ منَ الجنِّ، وَأَنَّهُ تَعالى جَدُّ رَبِّنا ما اتَّخَذَ صاحِبَةً وَلا وَلَدًا وعشرِ آياتٍ من أوَّلِ الصّافّاتِ، وثلاثِ آياتٍ من آخرِ الحشرِ، وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، والمعوِّذتينِ، فقامَ الأعرابيُّ، قد برأَ ليسَ بِهِ بأسٌ
البوصيري، مصباح الزجاجة (٤/٨٠) • [في] إسناده أبو جناب الكلبي وهو ضعيف ومدلس • أخرجه ابن ماجه (٣٥٤٩)، وابن الأعرابي في ((المعجم)) (٥٨٤)، والطبراني في ((الدعاء)) (١٠٨٠) جميعهم بلفظه
جاء رجُلٌ إلى النبيِّ ﷺ فقال: إنَّ أخي وجِعٌ. فقال: وما وجَعُ أخيكَ؟ قال: به لَمَمٌ. قال: فابعَثْ به إليَّ، فجلَسَ بينَ يدَيْه، فقرَأَ عليه النبيُّ ﷺ فاتحةَ الكتابِ، وأربعَ آياتٍ مِن أوَّلِ سورةِ البقرةِ، وآيتَينِ مِن وسَطِها: ﴿وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ واحِدٌ لا إِلَهَ إِلّا هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ (١٦٣) إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَواتِ والْأَرْضِ...﴾ [البقرة: ١٦٣-١٦٤]، حتى فرَغَ مِن الآيةِ، وآيةَ الكُرسيِّ، وثلاثَ آياتٍ مِن آخِرِ سورةِ البقرةِ، وآيةً مِن أوَّلِ سورةِ آلَ عِمرانَ، و﴿شَهِدَ اللهُ أَنَّهُ لا إِلَهَ إِلّا هُوَ ..﴾ [آل عمران: ١٨] إلى آخِرِ الآيةِ، وآيةً مِن سورةِ الأعرافِ: ﴿إِنَّ رَبَّكُمُ اللهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَواتِ والْأَرْضَ...﴾ [الأعراف: ٥٤]، وآيةً مِن سورةِ المؤمنينَ: ﴿فَتَعالى اللهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ لا إِلَهَ إِلّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ﴾ [المؤمنون: ١١٦]، وآيةً مِن سورةِ الجنِّ: ﴿وَأَنَّهُ تَعالى جَدُّ رَبِّنا ما اتَّخَذَ صاحِبَةً وَلا وَلَدًا﴾ [الجن: ٣]، وعشْرَ آياتٍ مِن سورةِ الصافّاتِ مِن أوَّلِها، وثلاثًا مِن آخِرِ سورةِ الحشرِ، و: ﴿قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ...﴾ [سورة الإخلاص]، والمعوِّذتينِ
ابن حجر العسقلاني، الفتوحات الربانية (٤/٤٢) • غريب • أخرجه أبو يعلى (١٥٩٤)، وابن السني في ((عمل اليوم والليلة)) (٦٣٢)
قال ابن الجوزي في العلل المتناهية (٢/٨٨٢) • [فيه] أبو جناب اسمه يحيى بن أبي حية كان يحيى القطان يقول لا أستحل أن أروي عنه وقال الفلاس متروك الحديث وأما عبد الله بن عيسى فغاية في الضعف • أخرجه عبدالله بن أحمد في ((زوائد المسند)) (٢١١٧٤)، والحاكم (٨٤٨٩)، والبيهقي في ((الدعوات الكبير)) (٥٩٥) باختلاف يسير
الراوي أبو جناب الكلبي اسمه يحيى بن أبي حية
قال الهيثمي، مجمع الزوائد: فيه من لم يسم وأبو جناب وهو ضعيف لتدليسه ووثقه ابن حبان
قال البوصيري، مصباح الزجاجة: [في] إسناده أبو جناب الكلبي وهو ضعيف ومدلس
قال ابن الجوزي، العلل المتناهية: [فيه] أبو جناب اسمه يحيى بن أبي حية كان يحيى القطان يقول لا أستحل أن أروي عنه وقال الفلاس متروك الحديث وأما عبد الله بن عيسى فغاية في الضعف
جاء في تهذيب الكمال في أسماء الرجال (المزي - جمال الدين أبو الحجاج المزي)
عن يحيى بن أبي حية ، أبو جناب الكلبي الكوفي، واسم أبي حية حي
ذكره محمد بن سعد في الطبقة الخامسة من أهل الكوفة ، وقال : كان ضعيفا في الحديث
وقال علي ابن المديني : كان يحيى يعني : القطان يتكلم في أبي جناب ، وفي أبيه أبي حية
وقال البخاري : كان يحيى القطان يضعفه
وقال أبو حاتم : كان يحيى القطان يضعف أبا جناب الكلبي
وقال محمد بن يحيى الذهلي : سمعت يزيد بن هارون ، وذكر أبا جناب فقال : كان صدوقا ، ولكن كان يدلس
وقال الغلابي : قال أبو نعيم : لم يكن بأبي جناب بأس ، إلا أنه كان يدلس
وقال أحمد بن سليمان الرهاوي : سمعت أبا نعيم وذكر أبا جناب الكلبي ، فقال : ما كان به بأس ، إلا أنه كان يدلس ، وما سمعت منه شيئا إلا شيئا قال فيه : حدثنا
وقال عبد الله بن أحمد بن حنبل : سمعت أبي يقول : أبو جناب اسمه يحيى بن أبي حية . قال أبو نعيم : كان ثقة ، وكان يدلس قال أبي : أحاديثه أحاديث مناكير
وقال عبد الله بن أحمد بن إبراهيم الدورقي ، عن يحيى بن معين : ليس به بأس إلا أنه كان يدلس . قال يحيى : قال أبو نعيم : لم يكن بأبي جناب بأس إلا أنه كان يدلس .
وقال عباس الدوري ، عن يحيى بن معين : ليس به بأس
وقال عثمان بن سعيد الدارمي ، عن يحيى بن معين : صدوق .
قال عثمان بن سعيد : هو ضعيف
وقال أبو بكر بن أبي خيثمة ، والغلابي وإبراهيم بن عبد الله بن الجنيد ، عن يحيى بن معين : ضعيف
وقال محمد بن عبد الله بن نمير : صدوق ، كان صاحب تدليس ، أفسد حديثه بالتدليس ، كان يحدث بما لم يسمع
وقال العجلي : كوفي ضعيف الحديث ، يكتب حديثه ، وفيه ضعف
وقال أبو زرعة : صدوق ، غير أنه كان يدلس
وقال عبد الرحمن بن يوسف بن خراش : كان صدوقا ، وكان يدلس ، وفي حديثه نكرة
وقال عمرو بن علي : متروك الحديث
وقال إبراهيم بن يعقوب الجوزجاني : يضعف حديثه
وقال يعقوب بن سفيان : ضعيف ، وكان يدلس وقال عبد الرحمن بن أبي حاتم : سألت أبي عن أبي جناب الكلبي ، فقلت : هو أحب إليك أو يحيى البكاء ؟ فقال : لا هذا ولا هذا
قلت : فإذا لم يكن في الباب غيرهما أيهما أكتب ؟ قال : لا يكتب منه شيء ليس بالقوي
وقال أبو عبيد الآجري : سمعت أبا داود يقول : أبو جناب ليس بذاك ، كان أبو نعيم يقول : ثقة يدلس
وقال النسائي : ليس بالقوي
وقال في موضع آخر : ليس بثقة ، يدلس
وذكره ابن حبان في كتاب " الثقات "
قال الغلابي ، عن يحيى بن معين : مات سنة سبع وأربعين ومائة
روى له أبو داود ، والترمذي ، وابن ماجه
وقال النسائي : ليس بالقوي
وقال في موضع آخر : ليس بثقة ، يدلس
وذكره ابن حبان في كتاب " الثقات "
قال الغلابي ، عن يحيى بن معين : مات سنة سبع وأربعين ومائة
روى له أبو داود ، والترمذي ، وابن ماجه
No comments:
Post a Comment